Bệnh án điện tử- nền tảng quan trọng thúc đẩy chuyển đổi số khám, chữa bệnh

Triển khai bệnh án điện tử đang từng bước chuyển hoạt động quản lý hồ sơ người bệnh từ môi trường giấy sang môi trường số, tạo nguồn thông tin quan trọng để kết nối các hệ thống chuyên môn, nâng cao hiệu quả khám, chữa bệnh và hình thành nền tảng bệnh viện số.

Từ thay thế hồ sơ giấy đến quản lý thông tin người bệnh

Trong tiến trình chuyển đổi số y tế, bệnh án điện tử không đơn thuần là đưa hồ sơ bệnh án từ giấy lên máy tính, mà là quá trình thay đổi phương thức tạo lập, cập nhật, ký, lưu trữ, khai thác và sử dụng thông tin người bệnh trong toàn bộ quá trình khám, chẩn đoán, điều trị và chăm sóc.

Ông Đỗ Trường Duy- Giám đốc Trung tâm Thông tin Y tế Quốc gia phát biểu tại Hội thảo Giải pháp triển khai Bệnh án điện tử tại Lào Cai

Theo Thông tư số 13/2025/TT-BYT ngày 6/6/2025 của Bộ Y tế, hồ sơ bệnh án điện tử được lập, cập nhật, hiển thị, ký, lưu trữ, quản lý, sử dụng và khai thác bằng phương tiện điện tử. Khi đáp ứng các yêu cầu theo quy định, hồ sơ bệnh án điện tử có giá trị pháp lý.

Việc triển khai đang được mở rộng tại các cơ sở khám, chữa bệnh trên cả nước. Theo Hệ thống Bệnh án điện tử của Bộ Y tế, tại thời điểm cập nhật 20h17 ngày 18/6/2026, đã có 1.245 cơ sở y tế tham gia hệ thống. Nhiều cơ sở từng bước tích hợp các phân hệ khám bệnh, điều trị, dược, xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh, viện phí, điều dưỡng; kết nối HIS, LIS, PACS, qua đó hình thành quy trình quản lý người bệnh trên môi trường số.

Những điểm nghẽn cần khắc phục để bệnh án điện tử vận hành thực chất

Cùng với kết quả đạt được, quá trình triển khai trên diện rộng vẫn đặt ra một số vấn đề cần tiếp tục khắc phục. Chỉ thị số 04/CT-BYT ngày 7/4/2026 của Bộ Y tế yêu cầu đẩy mạnh triển khai hồ sơ bệnh án điện tử, khắc phục những tồn tại, hạn chế và bảo đảm việc triển khai có chất lượng.

Thực tế cho thấy mức độ sẵn sàng giữa các cơ sở khám, chữa bệnh còn khác nhau. Hạ tầng công nghệ thông tin, nguồn lực đầu tư và nhân lực vận hành cần tiếp tục được củng cố; mức độ hoàn thiện của các hệ thống phần mềm và khả năng tích hợp giữa các hệ thống chuyên môn cũng cần được nâng cao.

Một vấn đề quan trọng khác là chuẩn hóa và chất lượng dữ liệu. Nếu danh mục, cấu trúc và cách thức tạo lập dữ liệu chưa thống nhất, khả năng kết nối, chia sẻ và tái sử dụng thông tin sẽ bị hạn chế. Khi đó, bệnh án điện tử mới chủ yếu phát huy vai trò thay thế hồ sơ giấy, chưa khai thác đầy đủ giá trị của dữ liệu phục vụ chuyên môn, quản lý và chăm sóc sức khỏe.

Bên cạnh đó, chuyển đổi sang môi trường điện tử đòi hỏi cán bộ y tế thích ứng với quy trình làm việc mới, đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn về an toàn thông tin, an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu người bệnh.

Chuẩn hóa, liên thông và tăng cường nguồn lực để tháo gỡ điểm nghẽn

Để khắc phục những vấn đề trên, trọng tâm thời gian tới là chuyển từ mở rộng số lượng cơ sở triển khai sang nâng cao chất lượng vận hành, chuẩn hóa và liên thông.

Theo Quyết định số 965/QĐ-BYT ngày 10/4/2026, Bộ Y tế đặt mục tiêu đến năm 2030, 100% cơ sở khám, chữa bệnh trên toàn quốc triển khai hồ sơ bệnh án điện tử, không sử dụng bệnh án giấy. Kế hoạch xác định hồ sơ bệnh án điện tử là thành phần cốt lõi của bệnh viện thông minh, bệnh viện số; đồng thời yêu cầu kết nối đồng bộ, quản lý dữ liệu sức khỏe người dân theo vòng đời tại các cơ sở khám, chữa bệnh.

Trước mắt, các cơ sở cần rà soát hạ tầng, hoàn thiện phần mềm, chuẩn hóa danh mục và cấu trúc dữ liệu, đào tạo nhân lực và tổ chức lại quy trình chuyên môn phù hợp với môi trường số. Việc đánh giá cần chú trọng không chỉ “đã triển khai” mà phải bảo đảm hệ thống vận hành ổn định, thay thế thực chất hồ sơ giấy và khai thác được dữ liệu.

Ở cấp ngành, cần tiếp tục hoàn thiện yêu cầu kỹ thuật, chuẩn dữ liệu và các công cụ hỗ trợ kết nối, liên thông; đồng thời tăng cường hướng dẫn, hỗ trợ các cơ sở khám, chữa bệnh trong quá trình triển khai. Việc chuẩn hóa dữ liệu cần được thực hiện thống nhất từ khâu tạo lập, cập nhật đến lưu trữ và khai thác, qua đó bảo đảm dữ liệu bệnh án điện tử có thể kết nối, chia sẻ và tái sử dụng hiệu quả.

Cùng với đó, bảo đảm an toàn, an ninh thông tin và bảo vệ dữ liệu người bệnh phải được thực hiện xuyên suốt quá trình triển khai. Từ việc thay thế hồ sơ giấy, bệnh án điện tử đang từng bước trở thành nền tảng dữ liệu của hoạt động khám, chữa bệnh. Khi những điểm nghẽn về hạ tầng, nhân lực, chuẩn hóa và liên thông được tháo gỡ, bệnh án điện tử sẽ phát huy đầy đủ hơn giá trị trong quản lý, chuyên môn và chăm sóc sức khỏe, góp phần hình thành bệnh viện số và thúc đẩy chuyển đổi số ngành Y tế.

Phòng Hỗ trợ Khách hàng

Duy Cường